21 Nisan 2021 itibariyle Covid-19 ile mücadelede aşılanan sayısı 20.421.633 kişiye ulaştı.

a İmsak Vakti 04:35
İstanbul 14°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a
https://www.filbox.com.tr/

Nuri Paşa’yı bilir misiniz!

Bu günkü yazımda sizlere bundan tam 72 yıl önce İstanbul Sütlüce’deki silah fabrikasında (2 Mart 1949) meydana gelen büyük patlamada can veren tarihin gizli sayfalarında kalmış bir isimden, Milli Mücadelede görev almış azimli ve kahraman bir askerden, Bakü Fatih’inden, ve de bir silah fabrikatöründen yani Nuri Paşa’dan bahsedeceğim.

Ölümünün 72 yıl dönümünde anılan bu kahramanın ve kahramanlarımızın hakkı ödenmez. Ülke olarak kıyama kalkmak istediğimizde dünde, bugünde yaşadığımız haince, şerefsizce yapılan sayısız suikastlarla hayatını kaybeden kahraman şehitlerimizin acıları ve sızılar bu topraklar var oldukça hep sıcak kalacaktır. Çünkü Yüce Türk Milleti bu kahramanlarla nefes alıyor. Bu kahramanlarla dinine, bayrağına, vatanına, namusuna sahip oluyor. Allah bu kahraman vatan evlatlarının hepsinden razı olsun.

İstanbul’da yaşayanlar Haliç’in Sütlüce tarafını iyi bilirler. Bilmeyenler içinde yol güzergâhını şöyle tarif edebilirim; Haliç Kongre Merkezi’nin bitişiğinden başlayıp Miniatürk hizasına kadar olan Haliç’in kenarı boyunca piknik alanı olarak kullanılan yere ismini veren kahraman paşa; ‘Nuri Killigil Parkı’ İşte tam orası tarihe not düşülen Cumhuriyet tarihinin ilk endüstriyel silah tasarımcılarından, 1930’larda kurulan ve 1949’da bir sabotaj sonucu havaya uçurulan Nuri Killigil Silah Fabrikası’nın olduğu yerdir.

Nuri Killigil’i çoğu kişi tarafından pek bilinmese de, Ağabeyi Enver Paşa’nın talimatıyla henüz 28 yaşındayken, 12 bin kişilik Kafkas İslam Ordusunun başına geçerek Bakü’yü Ermeni çeteleri ve Bolşevik birliklerinden kurtaran, Cumhuriyet döneminde ise kurduğu fabrikalarla Türk savunma sanayisinin öncüsü olan Nuri Paşa’nın (Killigil) anısı hem Azerbaycan’da hem de Türkiye’de yaşatılıyor.

Trablusgarp’ta Atatürk’ün silah arkadaşı, Kafkasya’da İslam Ordusu Kumandanı, Sütlüce’de silah ve cephane fabrikatörüydü. Sütlüce’deki silah fabrikasında 2 Mart 1949’da düzenlenen bir sabotajla kendisi de dahil 28 işçisiyle birlikte her şey yok paramparça oldu.

Nuri Paşa, 1890’da Manastır’da doğdu, ilkokul ve lise eğitimini burada tamamladıktan sonra 1909’da Manastır Harbiyesi’nden üsteğmen olarak mezun oldu, Balkanlar’da çeşitli bölgelerde görev yaptı ve 1911’de Trablusgarp Savaşı’na katıldı. Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girmesinin ardından kendisine “padişah yaverliği” rütbesi verilen Nuri Paşa, 1917’ye kadar Trablusgarp ve Bingazi’de görev yaparken İngiliz, İtalyan ve Fransız kuvvetlerine karşı birçok savaşa girdi.

Enver Paşa, Azerbaycan ve Dağıstan’ın Osmanlı’dan yardım talep etmesi üzerine kurdurduğu Kafkas İslam Ordusunun kumandanlığına kardeşi Nuri Paşa’yı getirdi. Gence’ye 25 Mayıs 1918’de ulaşan Kafkas İslam Ordusundaki asker sayısı, Azerbaycan kolordusundan yapılan bin kişilik takviyeyle 12 bine ulaştı. Güzergahında ki Göyçay, Salyan, Ağsu ve Kürdemir’i de Bolşevik birlikleri ve Ermeni çetelerinden temizleyen Kafkas İslam Ordusu, 15 Eylül 1918’de Bakü’yü kurtardı. Kafkas İslam Ordusu, Bakü’nün kurtuluşu için 1130 şehit verdi. Ruhları şad olsun.

“Bakü Fatihi” olarak da anılan Nuri Paşa, Azerbaycan’da gittiği her yerde saygı ve hürmetle karşılandı. Azerbaycanlılar, kurtarıcıları olan ordunun kumandanını evlerinde misafir etmek için birbiriyle yarıştı. Bakü’de büyük coşkuyla karşılanan Nuri Paşa, Tezepir Camisi’nde minbere çıkarak halka hitap etti. Söz konusu minber, “Nuri Paşa minberi” diye anılıyor ve camide korunuyor. Paşanın Gence’de konakladığı ev de müze olarak faaliyet gösteriyor.

Mondros Mütarekesi imzalandıktan sonra Kafkas İslam Ordusu Bakü’yü terk etmek zorunda kalırken; Nuri Paşa, İngilizler tarafından Batum’da tutuklandı. Nuri Paşa, 8 Ağustos 1919’da yargılanmak üzere götürülürken Kafkasyalıların yardımıyla hapisten kaçmayı başardı. Kurtardığı Bakü’nün daha sonra Bolşevikler tarafından işgal edilmesi Paşa’yı çok üzdü. Azerbaycanlı Cabbar Ertürk, 1956’da kaleme aldığı “Anayurtta Unutulan Türklük” isimli kitabında, Nuri Paşa’nın şu ifadesine yer verdi: “Ağabeyimin (Enver Paşa) şehit olması kalbimi ne kadar sızlattıysa, Azerbaycan’ın istilası kalbimi ondan daha çok sızlattı. Ağabeyim bir faniydi fakat Azerbaycan’daki Türklük ebedidir. Keşke hayatımı kaybetseydim de Azerbaycan, Türklüğün dışında kalmasaydı.” 1921’de Berlin’e giden Nuri Paşa, burada çiniciliği öğrenerek 1924’te İstanbul’a döndü ve Kütahya Çinicilik Anonim Şirketini kurdu. Askerlik hayatı kahramanlıklarla geçen Nuri Paşa, bir süre sonra fabrikasını devrederek savaş sanayisine yöneldi. Sütlüce’de bulunan bir fabrikayı satın alarak ordu için silah ve cephane üreten Nuri Paşa, “Nuri tabancası” adını verdiği Türkiye’nin ilk milli silahının (9 milimetrelik) seri imalatını gerçekleştirdi.

Killigil’in Fabrikası Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulmuş ilk silah fabrikalarımızdandı. Arap-İsrail Savaşı’nda Arap orduları için silah ve cephane üretti. Filistin halkının hak ve özgürlük mücadelesini, Filistinlilere silah ve cephane göndermek suretiyle destekledi. Ancak bu faaliyetler ABD ve İsrail’in o dönemdeki menfaatlerine hiç uygun değildi. En sonunda Nuri Paşa ve fabrikasına sabotaj yapıldı, patlamada Nuri Paşa’yla birlikte fabrikada çalışan 28 kişi hayatını kaybetti.

“Patlamadan, Nuri Paşa’nın parçalarından bazıları dağınık olarak bulundu. Kolunun yarısı, elleri, ayağı ve bazı vücut aksamı. 15 kişiye ait ceset parçaları, 3 ayrı tabuta paylaştırılıp daha sonra morga kaldırılmış; bunlar için Beyazıt Camii’nde cenaze namazı kılınmış ve Edirnekapı’da hazırlanan ‘Nuri Killigil Fabrikası Şehitliği’nde hepsi birden toprağa verilmiş.

Nuri Killigil Silah ve Mühimmat Fabrikası’nın yok olmasıyla silah ve mühimmat alımlarımız dışarıdan satın alınmaya başlandı. Yine o karanlık ellerin tamda kalkınmada çağ açacak zamanda Türk savunma sanayiinin temeline konulan dinamitle 70 yıl geriye ittiler bizleri. Allah’a şükürler olsun ki dönemin en önemli silah fabrikasını kuran Killigil’in hayali, günümüz Türkiye’sinde savunma alanında atılan hamlelerle gerçeğe dönüşüyor, Elhamdülillah.

Velhasıl, kapalı bir tarih artık gün yüzüne çıkıyor. Milli araştırmacılarımız, tarihçilerimiz hatta değerli sinemaya yönetmenlerimiz son yıllarda yazdıkları gerçek belgeli tarihimizi, çektikleri filmlerle bugün ve yarına ışık tutacak hayallerimizi, bizlere ve çocuklarımıza aşılamaya başladı. Artık bu milletin evlatları kim dost, kim düşman tanıyor.

Kalın sağlıcakla.

/////////////////////////

1 0 0 0 0 0
YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

BALKANLARIN KALBİ “MAKEDONYA”

HIZLI YORUM YAP

1 0 0 0 0 0

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Sitemizi kullanarak çerez kullanımını kabul etmiş olursunuz.