logo

DERVİŞ MUHAMMED HZ.

MESUT ÇOBAN

MESUT ÇOBAN
mesut.coban@sonsaat.com.tr

Mevlânâ Derviş Muhammed hazretleri Silsile-i Aliyye’nin yirmi birinci altın halkasıdır. Buhara’nın Emkene köyünde yaşamıştır. Orta boylu, güler yüzlü, buğday tenli, beyaz sakallı bir zattı. Evliyanın gavsı olan Mevlânâ Derviş Muhammed yağmur misali nurlar yağdıran bir veliydi. Aynı zamanda dayısı olan Mevlânâ Muhammed Zâhid hazretlerinin terbiyesinde yetişerek kemâle erip, insanları seyr-i sülûkte olgunluğa ulaştıran kâmil ve mükemmil bir şeyhti. Mevlânâ Derviş Muhammed  hazretleri vasıtasız olarak Hâce Ubeydullah Ahrâr hazretlerinden de manevî terbiye görmüştür.

Mevlânâ Derviş Muhammed zahirî ve batınî ilimlere çok iyi vakıftı. Şeyhine bağlandıktan sonra, gizli kalan marifet duygularının ve ilâhî hakîkatlerin çeşmesinden kana kana içti. En yüksek makamlara, ulaşılması gereken en yüce mertebelere ulaştı. Velayette yücelip, ilimde ve fazilette nice makamları aştı ve “Derviş Velî” lakâbıyla lakalblandı.

Mevlânâ Derviş Muhammed ihsanına ve himmetine fazlasıyla nail olduğu şeyhinden inabe almadan önce on beş sene boyunca vakitlerini ilim, irfan ve zühd ile geçirdi. Aç ve uykusuz bir şekilde yalnız başına harabelerde zikir ve fikir ile meşgul oldu. Bir gün açlığın şiddetinden çaresiz kalınca yüzünü semaya çevirdiğinde karşısında Hızır (Aleyhisselâm)ı gördü. Hızır (Aleyhisselâm) ona şöyle buyurdu:

“Eğer isteğin sabır ve kanaat ise Hâce Muhammed Zâhid’in hizmetine koş. O sana sabır ve kanaati öğretir.”

O da Hızır (Aleyhisselâm)ın yüksek emrine imtisalen hemen Hâce Muhammed Zâhid hazretlerinin huzuruna vararak ona teslim oldu.

Mevlânâ Muhammed Zâhid hazretlerinin huzurundan hiç ayrılmayan Derviş Muhammed yüce menzileleri aşarak onun halifesi oldu.Sohbetlerinde insanlara her daim hak ve hakikati anlatarak onlara doğru yolu gösteren bir kandil oldu. Kendisi de halifeler yetiştirerek bu yüce yolun Buhara ve Semerkand’da daha fazla yayılmasını sağladı. Hâcegî Emkenegî  hazretleri dışındaki halifelerinin bir kısmı şu zatlardır: Hâce Büzürk Kemend Sebzî, Hâce Muhammed Rıza, Şeyh Muhammed Halvetî

İmam-ı Rabbânî  hazretleri Mevlânâ Derviş Muhammed  hazretlerinin Muhammed Zâhid  hazretlerinden hilafet ve icazet aldığının muhakkak olduğuyla alakalı bir mektup yazmıştır. Zira o dönemde bazı kimseler onun Muhammed Zâhid  hazretlerinden icazetli olmadığını ileri sürmüşlerdi. Mevlânâ İmam-ı Rabbânî , Mevlânâ Hâcegî Emkenegî  hazretlerinin oğluna yazdığı mektubunda şöyle buyurmaktadır:

“Meşayıh’ın isimlerinin tahkîki konusunda şeyhimiz Hâce Muhammed Bâkî’den bize ulaşan şudur: Mevlânâ Hâcegî Emkenegî ile Hâce Ahrâr arasında iki zat bulunmaktadır. Bunlardan birisi Mevlânâ Derviş Muhammed ,diğeri ise Mevlânâ Derviş Muhammed’in dayısı olan Mevlânâ Muhammed Zâhid’dir… Derviş Muhammed zamanının büyüklerindendir. Tüm Mâverâünnehir halkı onun faziletini, olgunluğunu, şanının ve halinin yüceliğini kabul etmiştir. İster ömrünün ilk senelerinde olsun, isterse son demlerinde olsun onun icazetsiz olarak mürid kabul etmesine akıl cevaz vermez. Çünkü böyle bir şey hainliktir ve diyanetten uzaktır. Böyle bir şeyin sadır olması en düşük mertebede bulunan bir müslümandan bile beklenmezken nasıl olur da din büyüklerinden beklenilebilir?”

Mevlânâ Derviş Muhammed  970 (m. 1562) senesinde vefat etmiştir.

Kaynaklar :  el-Kevserî, İrğâmü’l-Merîd, s. 53 , el-Hânî, el-Hadâiku’l-Verdiyye, s. 529 , Hocazâde, Hadîkatü’l-Evliyâ, s. 88 , Muhammed Ahmed Dernika, et-Tarîkatü’n-Nakşibendiyye ve A’lâmuhâ, s. 140 , el-Fârûkî, Muhammed Fadlullah, Umdetü’l-Makâmât, çev. Süleyman Kuku, Damra Yayınları, s. 80 , İmam-ı Rabbânî, Mektûbât, I/156 (180. Mektup) ,  İmam-ı Rabbânî, Mektûbât, I/156 (180. Mektup)

 

Share
#

SENDE YORUM YAZ

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • BİREYSEL MOTİVASYON KİTABINIZ-İŞ PLANINIZ.

    30 Kasım 2020 Köşe Yazıları

    Hayata olan bağlılığımız, işimize, ailemize, arkadaşlarımıza, kariyerimize ve geleceğimize yönelik stratejilerimiz ve hedeflerimize ulaşmada almamız gereken kararlar ile motivasyon gücümüzü belirlemek için kendi kitabınızı yazmada kolaylık sağlayacak sorular aşağıdadır. Bu soruların ortaya çıkmasında ve yazıma yaptığım alıntıların bir kısmında internet üzerinden bana ulaşan muhtelif yazıların katkıları vardır. İster işadamı, ister kamu görevlisi veya hayata yeni başlayan genç bir kişi olalım, yönetmeye talip olduğumuz kurum, kuruluş ve şirke...
  • Dünyanın Hazinesi Yellen’e teslim

    30 Kasım 2020 Köşe Yazıları

    Dünya dönmeye devam ettiği gibi değişmeye de devam ediyor ABD'nin 46. Başkanı seçilen Joe Biden, kabinesinin ilk isimlerini açıklamaya başlanmasyla birlikte  ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eski başkanı Janet Yellen, yeni kabinede hazine bakanlığı kesinlikle kazandı gibi. Bu atamanın resmileşmesiyle  Yellen, bakanlığının 231 yıllık tarihinde bu göreve gelen ilk kadın olacak. Tecrübeli bir ekonomist ve  istihdam piyasası konusunda uzman olan Yellen, 2014'te de Fed'in ilk kadın başkanı olmuştu. 74 yaşındaki Yellen'ın  gelmesiyle  bakanlı...
  • ANNELİKTEN ÖĞRETMENLİĞE

    29 Kasım 2020 Köşe Yazıları

    Pandemi süresince çocukların okullarına gidememeleri ve ailelerinin kontrolünde internetten eğitim almaları genellikle tüm anneleri kendi çocuklarının öğretmeni yaptı. Başta aksamalar olmasına rağmen artık ailelerde bu sisteme alıştılar. Bir öğretmen olarak bu işe olumlu yönden bakıyorum. Öncelikle aileler öğretmenlerin çocukları eğitmek için ne büyük bir çaba gösterdiklerini anlamış olduklarını umuyorum. Bazı velilerin ilkokula giden çocuklarını okula gönderdiklerinde hiç eğitim kaygısı taşımadıklarına şahit oluyorduk. Onlar için okul...
  • DÖRT SİGARAYA DÖRT KİBRİT

    29 Kasım 2020 Köşe Yazıları

    Bugün tasarruf etmenin  öneminden dilimiz döndüğünce, aklımız yettiğince ,bahsedeceğim. Hep söyleriz tasarruf  yap savurma gelecek te tüyü bitmemiş  insanlara  lazım olur deriz. Ama hiçbirimizde bu konuda  yeterli tedbir göremeyiz.İmkanımız varsa kendimizi bu işten muaf tutarız.Benim İmkanım var kazancımda iyi, kimseye muhtaç değilim, kimin yoksa onlar yapsınlar  der  geçeriz. Yaşadığımız Dünya’da ihiyacımız  olan hava ,su,gıda evde kullandığımız doğalgaz, elektrik,sağlık malzemesi, giyim kuşam malzemesi hepimizin, gelecek nesillerimizin  or...