Faiz ve Doğrudan Yatırım İlişiği

Prof. Dr. Hakan Kara, "KKM'nin sıfırlanması epey bir süre alacak, her şeyin yolunda gittiği bir senaryoda bile normalleşmek en az 5-6 sene alabilir" açıklamasını yaptı. 2018’den beri abnormal bir ekonomik hayat yaşıyoruz. 5 sene daha devam edecekse toplamda 10 senelik bir zamandan söz ediyoruz. Bu durumda normalimiz geçmiş 10 sene olmayacak mı? 

Merkez Bankası, Reeskont kredisi günlük kullanım limiti 3 milyar TL’ye çıkartılırken; ihracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredilerinde iskonto oranı azami %25,93 seviyesinde sabit tuttu. Öte yandan, reeskont kredisi kullanımında yüzde 30 ilave ihracat bedeli satış koşulu kaldırıldı. 

TCMB faizi %40’a yükseltti. Piyasa beklentisi üzerinde 500 puan artış önemliydi. Daha da önemlisi yapılan açıklamadaki vurgular.  Sıkılaşmanın sonlarına yaklaştığımızı görebiliriz artık. Aralık ayında son defa faiz artışı gelebilir. (Yatırım bankalarının yıl sonu faiz oranları %42,5-%45 arası olarak belirginleşiyor.) Yeni yıl başlangıcıyla birlikte seçimlere kadar pas geçme evresi beklenen en net senaryo. 

“Kurul, faiz kararlarının yanı sıra, parasal sıkılaştırma sürecini destekleyecek miktarsal sıkılaştırma kararları almayı sürdürecektir.”

Bir diğer kritik durum yukarıda da bahsi geçen likiditeyi azaltıcı adımlar. “Kızılay mı dağıtıyor” misali kredi saçılan dönemin de katkılarıyla likidite epey arttı. Vücutta sıkılaşma sadece karında olmamalı ya, ekonomide de sıkılaşma bir tek faizle olmaz. Makro ihtiyati tedbirler şart. Dahası kalıtsal veya kronik sorunların tedavisi yapısal çözümlerden geçer. Neyse faiz arttı diye hemen şımarmamak gerekir haddimizi bilelim, faizle yetinelim. 

Kredi kartı faizleri yıl sonuna kadar artmayacağı da faiz kararıyla eş zamanlı açıklandı. Bu da iç talep konusunda hali hazırda geride olduğunu düşündüğüm ekonomi yönetimi için zafiyet. Vatandaşın canını mümkün olduğunca az yakmaya çalışan karar alıcılar için bir başka zorlu seçim enflasyonu dizginlemek için iç talebi kısmak olacak. Faiz artırımı tabii ki de enflasyon yangınına köpükle müdahale ederek alevini azaltacak. Ancak iç talep o ateşi içten içe yakmaya devam edecek. Yıl başında yapılacak zamların oranı da sosyal adalet-enflasyon savaşını harlamaya devam edeceğe benziyor. 

Tek dert faiz değil. 

Bakan Şimşek’in büyük çerçevesi dışarıdan gelen yatırımlarla süslü. Bu çerçevenin en baskın rengini de doğrudan yatırım oluşturuyor. Doğrudan yatırım daha kritik ihtiyaç şu anda. Faizi biz belirleyebiliriz ancak doğrudan yatırım için sözünün erininin “iktisatçası” kredbilite gerekiyor. Yeni yönetime güven ne durumda? Zaman bu suallerin cevabını verecek. Ama son dönem pek parlak değil. 

Net doğrudan yatırım 2022 Ocak-Eylül döneminde 6.4 Milyar Dolar iken,

2023 Ocak-Eylül’de 2.2 Milyar Dolar’a kadar geriledi. Seçimlerin belirsizliği etkili olmakla beraber bir önceki ekonomi yönetiminin yatırımcılar önünde ne kadar “sözünün eri” görüldüğü ortada…

Mehmet Şimşek’in bu denli ülkeler arası gezmesinin arkasında dolap magneti biriktirmek değil tabii ki.

Ülkenin ivedilikle arayışı doğrudan yatırım seviyesini arttırmaktan geçiyor. Bunu da hukuk sistemimizi seviyesini üst düzeye çıkarmakla sağlayabiliriz. Yabancı sermayeyi carry trade gibi palyatif çözümlerle ülkeye çekmek kolay değil. Aşağıdaki haberi inceleyelim örenğin. Bu tip örnekler yabancıyı yatırım yapmaktan alıkoyan hareketler:

İthalat KDV'siyle ilgili önemli bir karar alındı. Cumhurbaşkanı Kararı ile Resmi Gazete'de yayınlandı. Buna göre, ithalatta denetime tabi ürünlere ilişkin gümrük beyannamelerinde beyan edilen ve kanıtlanamayan tutarlar ile bu tutarlar nedeniyle doğan vergi, resim, harç ve diğer ödemeler artık KDV indirimine dahil edilmeyecek.

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar YAĞIZ KUTAY - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Son Saat Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Son Saat Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Son Saat Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Son Saat Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.